Październikowy numer „Pomeranii”

II Reklama – Radio Gdańsk, Księgarnia internetowa, prenumerata Pomeranii
III Relacja - Kaszëbsczé bajania
IV Reklama - Energa

2. Od redaktora

Przyznawanie się do kaszubskiego pochodzenia czy używanie kaszubszczyzny przez ludzi znanych z mediów często bardziej umacnia lokalny patriotyzm niż poświęcone Kaszubom konferencje naukowe. Nie jest przypadkiem, że na stronie facebook.com/kaszubi największą oglądalność ma filmik z Krzysztofem Skibą czytającym bajkę po kaszubsku. Może się nam to nie podobać, możemy narzekać, że jego wymowa mogłaby być lepsza, ale gwiazda z „Big Cyca”, jak się okazuje, świetnie promuje język kaszubski, zwłaszcza wśród młodych osób. Niestety, ciągle za mało mamy na Pomorzu znanych ludzi, którzy otwarcie deklarują swoje przywiązanie do tego regionu, tutejszej kultury czy tradycji. Pozytywnymi wyjątkami są dwaj nowi bohaterowie Krajny – olimpijscy medaliści z Londynu: „złoty” Adrian Zieliński i „brązowy” Bartłomiej Bonk. Dzięki nim wielu młodych (i nie tylko) kibiców nagle odkrywa, że bycie Krajniakiem nie tylko nie jest powodem do wstydu, ale też można być z tego dumnym.
Dla Kaszubów ważną i wartą naśladowania postacią jest ks. abp Henryk Muszyński – Prymas Polski, który podkreśla, że bez kaszubskiego pochodzenia, bez rodzinnego Wysina i Kościerzyny większość jego osiągnięć i zaszczytnych funkcji, które pełni, nie byłaby możliwa. Tłumy, które gromadziły się na kościerskiej i gdańskiej promocji książki Prymas z Kaszub, są najlepszym dowodem na to, jak bardzo potrzebujemy swoich, pomorskich
autorytetów.
I jeszcze gratulacje dla byłego redaktora naczelnego „Pomeranii”. Cezary Obracht-Prondzyński może się poszczycić najwyższym tytułem naukowym nadawanym w Polsce. Prezydent Bronisław Komorowski podpisał jego nominację profesorską. Dziękujemy za jego pracę naukową, a w sposób szczególny za liczne teksty, które publikujemy w naszym miesięczniku. Mamy nadzieję, że ta współpraca będzie trwała nadal, bo jak często mawia inny kaszubski profesor belwederski Józef Borzyszkowski: „to szmakô za wiãcy”.
Dariusz Majkowski

 

Czytaj więcej: Październikowy numer „Pomeranii”

Ukazał się wrześniowy numer "Pomeranii" wraz z dodatkiem "Stegna"

II Reklama
III Fotorelacja ze Zjazdu Kaszubów w Sopocie
IV Reklama


2. Od redaktora
Ùmarł człowiek,
Òbrôz i szlachòta Bòga…
Wstôł ùrzas

Tak opisuje wojnę i jej okrucieństwo kaszubski poeta Jan Rompski, który sam przeszedł piekło obozu w Stutthofie. Strach, o jakim pisze w cytowanym wierszu „W smrok”, zna z autopsji coraz mniej osób.
W sierpniu pożegnaliśmy ostatniego obrońcę Westerplatte majora Ignacego Skowrona oraz ostatnią pracownicę Poczty Polskiej w Gdańsku Małgorzatę Sadowską. Wielu bohaterów cyklu „Wòjnowi Kaszëbi”, którzy pomagają nam przechować pamięć o czasach okupacji, niestety nie doczekało chwili, kiedy ich wspomnienia ukazały się w „Pomeranii”. A bez nich może nam grozić zapomnienie oczywistej prawdy, że „wojna jest zła”.
Młodzi ludzie, którzy znają ten czas z hollywoodzkich filmów lub rekonstrukcji historycznych, czasami widzą w wojnie jedynie romantyczny okres pełen odważnych i prawie niezniszczalnych bohaterów. Natomiast świadkowie tych tragicznych wydarzeń pamiętają przede wszystkim niewyobrażalne cierpienia swoje i bliskich. „Wòjnowi Kaszëba” z tego numeru „Pomeranii” Augustyn Kowalewski, który przez 2,5 roku ukrywał się w lesie przed Niemcami, jest przekonany, że to, co się działo podczas wojny, „nie je do òpòwiedzeniô młodim lëdzóm”. Mamy jednak nadzieję, że wspomnienia tych, którzy jak pan Augustyn widzieli zło tego czasu na własne oczy, pomogą zapobiegać wojnom w przyszłości.
Ostatnia (oby!) wojna światowa była też wielkim ciosem dla naszej pomorskiej inteligencji. 22 sierpnia obchodziliśmy 100. rocznicę zjazdu założycielskiego Towarzystwa Młodokaszubów. Wielu jego członków i sympatyków wspominaliśmy w Piaśnicy, Szpęgawsku czy Stutthofie, gdzie zginęli z rąk hitlerowców. Pamiętajmy o nich i wszystkich ofiarach II wojny światowej.
Dariusz Majkowski

 

Czytaj więcej: Wrześniowy numer "Pomeranii" wraz z dodatkiem "Stegna"

Piszący w Starbieninie

 
Nie znaleziono zdjecia

2-3 czerwińca w starbienińsczi sedzbie KUL zeszlë sã przedstôwcowie nôwikszich kaszëbsczich mediów (jak chòcle „Pomerania”, Radio Kaszëbë, Radio Gduńsk, TTM). Célã tegò zéńdzeniô bëła wëmiana doswiôdczeniów i gôdkã na témã wiãkszi starë ò kaszëbiznã westrzód gazétników.

Òsoblëwim brzadã tegò zéńdzeniô bãdą repòrtaże napisóné pò kaszëbskù. Ùczãstnicë warkòwniów jachelë do czekawich placów ë lëdzy na nordze Kaszëb i na spòdlim zebrónëch materiałów przërëchtëją artikle do miesãcznika „Pomerania”.

To dlô mie baro wôżné doswiôdczenié. Czësto jinaczi zbiérô sã krótczé radiowé materiałë, a jinaczi wëzdrzi gôdkã z lëdzama, jeżlë mëslimë ò pisanim repòrtażu. Tuwò mùsz je pòswiãcëc wiãcy czasu, ale wiele lepi pòznôwô sã człowieka, jegò pòzdrzatczi, nawetka apartné słowa czë wseczëca – gôdô Adóm Hébel. Dlô mie równo wôżné jak ùczbã pisaniégò repòrtażów, bëła mòżlëwòta pòznaniô całégò karna lëdzy, chtërny chcą cos zrobic dlô kaszëbiznë. Cole mało mają òni wicy doswiôdczeniô w gazétnictwie jak jô, tej miôł jem starã òsoblëwie słëchac i wząc do se jich doradë – dodôwô Grégór Renusz.

Swòją wiédzą ò pisanim dzelëlë sã z ùczãstnikama m.jin. Pioter Dzekanowsczi – aùtor ksążków pò kaszëbskù i przédny redaktor Kuriera Bëtowsczégò, Bògùmiła Cirockô – zôstãpca przédnégò redaktora „Pomeranii” czë Duszan Pażdżersczi – badéra kaszëbiznë z Serbii.

Zéńdzenié dlô piszącëch pò kaszëbskù ùdało sã przërëchtowac dzãka dotacji z Minysterstwa Administracji i Cyfrizacji.

Fot. Maciej Stanke

D.M.

Wizytacjô pòsélcow

Na Kaszëbach warô wizytacjô Kòmisji Nôrodnëch i Etnicznëch Mniészëznów.

29.05 pòsélcowie òbezdrzelë nôprzód Mùzeùm Kaszëbsczégò Wësziwkù w Żukòwie, a pózni pòjachelë do Wieżëcë, gdze w sedzbie Kaszëbsczégò Lëdowégò Ùniwersytetu gôdelë ò kaszëbsczich programach w pùblicznëch mediach i ùczbie kaszëbsczégò jãzëka w przedszkòlach, szkòłach i ùczbòwniach.

Na zéńdzenié przëjachôł téż przédny redachtor Radia Gduńsk Lech Parell, chtëren kôrbił ò przëtomnoscë kaszëbiznë na antenie. Jak pòdczorchnął, to prawie jegò radio je òstatnym pùblicznym medium, gdze òstałë jesz kaszëbsczé programë. Z rôczbë na zéńdzenié Kòmisji nie skòrzëstelë przedstôwcowie TVG, do jaczi pòsélcowie i jiny ùczãstnicë miele przërëchtowóné wiele pitaniów sparłãczonëch z wënëkiwanim kaszëbiznë z antenë.

Nôlëżnicë Kòmisji wësłëchelë téż głosów rozmajitich kaszëbsczich stowôrów i karnów, zajimającëch sã edukacją. Prof. Cezari Òbracht-Prondzyńsczi przedstôwił jiwrë sparłãczoné z twòrzenim nowégò czerënkù – kaszëbsczi etnofilologie na Gduńsczim Ùniwerytece, a Pòmòrsczi Kùrator Elżbiéta Wasëlenkò przedstôwiła rapòrt z edukacyjnëch dobëców òstatnëch lat.

Pò skùńczony diskùsji pòsélcowie wëjachelë do Kòscérznë, gdze mają zaplanowóné wizytacjã w Przedszkòlim „Tęczowa Trójeczka” i w I LO miona J. Wëbicczégò, jedny z niewielnëch wëżigimnazjalnëch szkòłów, w chtërny młodzëzna ùczi sã kaszëbsczégò jãzëka.

Więcej artykułów…

  1. rodno mowa
Joomla Templates - by Joomlage.com