Nr 2/2020
pomerania_luty_2020


Od Redaktora

100 lat to bardzo długi okres, dłuższy niż żywot większości z nas. Choć nie byliśmy świadkami zaślubin Polski z morzem, aktu dokonanego przez generała Józefa Hallera 10 lutego 1920 roku nad Zatoką Pucką, to przez całe dziesięciolecia wydarzenie to utrwalało się najpierw w pamięci naszych przodków, świadków tamtych wydarzeń, a później dzięki nim również w naszej pamięci. I nie mu tutaj znaczenia, że zaślubiny zostały udokumentowane w wielu książkach i na wielu fotografiach. Gdyby nie pamięć mieszkańców Pucka, ziemi puckiej i całych Kaszub o wrzuceniu dwóch platynowych pierścieni w wody zatoki, co w odczuciu naszych przodków symbolizowało przede wszystkim powrót Pomorza w granice Rzeczypospolitej, to dzisiaj rocznica ta nie miałaby zapewne tak uroczystego charakteru. Gdyby nie pamięć Kaszubów i pielęgnowanie wspomnień o tym wydarzeniu przez długie lata PRL-u, być może w III RP mało kto rozumiałby znaczenie tamtego aktu.

Obchodzona w tym roku 100. rocznica powrotu Pomorza w granice Rzeczypospolitej i wieńczący ten proces akt zaślubin Polski z morzem jest dla nas, mieszkańców Pomorza, okazją do przypomnienia wydarzeń z 1920 roku, ale również sposobnością, aby zwrócić uwagę wszystkim Polakom – tym z Podhala, Mazowsza czy Wielkopolski – że sąsiedztwo morza to nie tylko odpowiedzialność, ale również zobowiązanie.

 
 

Nr 1/2020
pomerania_styczen_2020


Od Redaktora

Rok 2020 został ustanowiony przez Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie „Rokiem 100-lecia powrotu Pomorza w granice Rzeczypospolitej i zaślubin Polski z Bałtykiem”. 
Pierwsze uroczystości odbyły się już 10 stycznia br. w Toruniu, skąd przed stu laty Front Pomorski pod dowództwem gen. Józefa Hallera rozpoczął przejmowanie dla Polski Pomorza. Symboliczne zaślubiny Polski z morzem, które miały miejsce w Pucku 10 lutego 1920 roku ostatecznie przypieczętowały powrót Rzeczpospolitej nad Bałtyk.  
O planowanych w Pucku uroczystościach 100. rocznicy zaślubin, na łamach styczniowej „Pomeranii” rozmawiamy z Hanną Pruchniewską, burmistrz Pucka.
Rok 2020 to również rok innych „okrągłych” rocznic niezwykle ważnych dla Pomorza, dla Kaszub i dla Polski. Będziemy zatem przypominali choćby o 30. rocznicy wyborów do rad gmin, która przypada w maju, o Porozumieniach Sierpniowych podpisanych przed 40 laty czy o 50. rocznicy tragicznych wydarzeń Grudnia 70.  
W styczniowej „Pomeranii” wspominamy z kolei Lecha Bądkowskiego, w setną rocznicę Jego urodzin. Okazją do przypomnienia sylwetki tego wybitnego Pomorzanina – współtwórcy Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, wielkiego orędownika Polski samorządnej, publicysty, organizatora życia społecznego – jest ustanowienie przez Miasto Gdańsk roku 2020 „Rokiem Lecha Bądkowskiego” oraz promocja książki napisanej przez jego córkę Sławinę Kosmulską o intrygującym tytule „(Nie)znane życie figuranta Lecha Bądkowskiego”. Książka z jednej strony jest osobistym spojrzeniem córki na ojca, a z drugiej analizą gromadzonych latami przez służby PRL dokumentów o Lechu Bądkowskim, które udostępnił Instytut Pamięci Narodowej. O książce z jej Autorką rozmawia Andrzej Busler.
W styczniowej „Pomeranii” nie mogło również zabraknąć wspomnienia o zamordowanym przed rokiem prezydencie Pawle Adamowiczu. O najbardziej kaszubskim prezydencie Gdańska pisze prof. Cezary Obracht-Prondzyński, na wstępie zadając pytanie: „Czy fakt odmienności może usprawiedliwiać wrogość, a nawet nienawiść? I jakie mogą być jej konsekwencje?”…   
 
 
 

Nr 12/2019
pomerania_grudzien_2019


Od Redaktora

W tym roku do rąk czytelników trafiła wydana w języku kaszubskim „Księga Powtórzonego Prawa”, piąta i ostatnia księga, domykająca Pięcioksiąg (heb. Tora) Starego Testamentu, który zawiera zarys dziejów ludzkości od początków świata do śmierci Mojżesza, przepisy prawa religijnego i społecznego starożytnych Izraelitów oraz przepisy dotyczące kultu. 
Tym samym po raz pierwszy w historii wszystkie księgi Tory przetłumaczono z języka hebrajskiego na język kaszubski, co jest podniosłym wydarzeniem, gdyż nie wszystkie języki mogą poszczycić się tłumaczeniem Biblii z oryginału.
Tego niezwykle trudnego zadania podjął się urodzony w Wejherowie franciszkanin o. prof. dr hab. Adam Ryszard Sikora OFM, wybitny uczony Uniwersytetu Adam Mickiewicza w Poznaniu. Swoją pracę rozpoczął w 2014 roku, a jej efektem są: „Knéga Zôczątków”, „Knéga Wińdzeniô”, Knéga Kapłańskô”, „Knéga Lëczbów” i „Knéga Pòwtorzònego Prawa”. 
4 listopada br., w Bazylice Archikatedralnej w Gdańsku Oliwie miała miejsce promocja Pięcioksięgu, poprzedzona konferencją naukową w Auli im. Jana Pawła II Gdańskiego Seminarium Duchownego, w trakcie której podsumowano pięcioletnią pracę nad przekładem dzieła. O tym wydarzeniu piszemy na stronach grudniowej „Pomeranii”.
 
 

Nr 11/2019
pomerania_litopad_2019


Od Redaktora

Okładkę listopadowego numeru zdobi zdjęcie rzeźby Chrystusa Frasobliwego stojącej przy drodze prowadzącej na groby w Lesie Piaśnickim. Rzeźba poświęcona jest Władysławowi Kiedrowskiemu, zastrzelonemu w Piaśnicy 11 listopada 1939 roku. W „Pomeranii”, na stronach 21–27, publikujemy rozmowę z jego synem Jerzym, który wraz z rodziną pielęgnuje pamięć o zamordowanym przez hitlerowców ojcu oraz o tysiącach innych ofiar zastrzelonych w Piaśnicy, określanej mianem pomorskiego Katynia.  
 
W październiku po raz drugi wręczono Kaszubską Nagrodę Literacką (piszemy o tym wydarzeniu na s. 3).
W ubiegłym roku laureatem tej nagrody został Stanisław Janke. W tym roku kapituła, pod przewodnictwem dra Artura Jabłońskiego, postanowiła nagrodzić Krystynę Lewną za jej opowiadania, które ukazywały się w „Stegnie”, literackim dodatku do naszego miesięcznika „Pomerania”. Jak uzasadniła kapituła: „W swoich utworach pisarka konsekwentnie kreśli portrety psychologiczne kobiet i ujawnia sytuacje związane z rolą kobiety w tradycyjnym modelu rodziny będące wcześniej tabu w literaturze kaszubskiej”.  
 
Także w październiku, już po raz piąty, odbył się Areopag Pelpliński. Tegorocznym tematem przewodnim było trzydziestolecie transformacji ustrojowej w Polsce. O Areopagu piszemy na stronach 4–5.   
 
Joomla Templates - by Joomlage.com