Pielęgnowanie i rozwijanie dziedzictwa kulturowego to przede wszystkim kształtowanie emocjonalnego stosunku do małej ojczyzny, wydobywanie wartości, jakie tkwią w przyrodniczym, kulturowym i społecznym otoczeniu dziecka. Kształtowanie poczucia własnej tożsamości jest niezwykle ważne dla wszechstronnego rozwoju dziecka.
Głównym celem projektu „Opowiem Wam o Kaszubach” jest propagowanie bogatej kultury, tradycji oraz języka kaszubskiego. Przedsięwzięcie doskonale wpisuje się w podstawę programową oraz założenia programu „Kto ty jesteś? – Polak mały”. Gmina Kosakowo jest położona niedaleko Gdyni. Na jej teren w ostatnich latach przybyły rzesze napływowej ludności, nieznającej rdzennej kultury kaszubskiej. Gości tu również wielu turystów z kraju oraz zagranicy. Ważne jest, by ocalić od zapomnienia tradycje, zwyczaje, ale też dbać o rozwój języka regionalnego. W szkołach gminnych prowadzona jest nauka kaszubskiego. Dzieci biorące udział w projekcie będą mogły się uczyć tego języka na kolejnym szczeblu edukacji, gdy trafią do szkoły. Można zatem uznać, że „Opowiem Wam o Kaszubach” będzie stanowić wstęp do nauki języka kaszubskiego, który jest najważniejszym elementem kultury kaszubskiej i głównym wyznacznikiem tożsamości ludzi tu mieszkających.
Projekt został tak skonstruowany, by spełnić wszystkie założenia modułu „Kultura dla przedszkola”. Warsztaty: „Kolory haftu kaszubskiego”, „Wytańczone Kaszuby”, „Smaki Kaszub”, „Kolędnicy na Kaszubach” to zajęcia poświęcone kulturze, tradycjom i dziedzictwu kaszubskiemu. Będą rozwijać poczucie tożsamości i szacunek dla różnorodności kulturowej. Wpłyną na rozwój kreatywności, wyobraźni i ekspresji twórczej. Ponadto włączenie do współpracy przy realizacji projektu rodziców, mieszkańców, władz gminnych i instytucji kultury poszerzy możliwości i uatrakcyjni zajęcia.
Podczas warsztatów plastycznych „Kolory haftu kaszubskiego” dzieci poznają legendę Franciszka Szczęsnego Siedem kolorów haftu kaszubskiego. Legenda w jasny i przystępny sposób opowiada, jak powstał haft, jakie są jego kolory i motywy. Dzieci spróbują odgadnąć, co symbolizują poszczególne kolory, np. zieleń – las, żółty – słońce, kłos zboża, czerwony – miłość i krew przelaną za ojczyznę. Pomogą im w tym odpowiednie pomoce, osoba prowadząca będzie ubrana w strój kaszubski. Po tym wstępie nastąpi nauka malowania na szkle. Każdy przedszkolak wykona własny obrazek, na którym znajdzie się wybrany element wzoru kaszubskiego. Zakładamy, że po zakończeniu tych warsztatów dzieci wymienią kolory haftu kaszubskiego, a efekty ich pracy twórczej (wzory malowane na szkle) będą wyeksponowane na wernisażu wystawy, który odbędzie się podczas podsumowania projektu.
Warsztaty muzyczne „Wytańczone Kaszuby” wprowadzą dzieci w świat muzyki. Będzie to doskonała okazja do odkrywania dźwięków przyrody, naśladowania ich i tworzenia nowych. Zabawy muzyczno-rytmiczne z pewnością wyzwolą w dzieciach chęć poznawania i odkrywania, a także pobudzą wyobraźnię i kreatywność. Dzieci poznają typowe dla regionu Kaszub ludowe instrumenty muzyczne, takie jak burczybas, diabelskie skrzypce czy rëńczôk. Zagrają na nich. Pod okiem instruktora nauczą się piosenki oraz tańca Szewiec. Zostanie ogłoszony rodzinny konkurs na wykonanie instrumentu muzycznego. Dzieci zaprezentują taniec i piosenkę podczas podsumowania projektu swoim rodzicom, babciom, dziadkom oraz mieszkańcom, zaproszonym gościom. Konkursowe instrumenty zostaną wyeksponowane na wystawie, a laureaci nagrodzeni.
Podczas warsztatów kulinarnych „Smaki Kaszub” dzieci poznają potrawy charakterystyczne dla naszego regionu. Własnoręcznie wykonają drożdżówki, czyli młodzowi kùch. Na podsumowanie projektu przygotujemy i poczęstujemy gości potrawami z Kaszub – chlebem ze smalcem, pulkami ze śledziem, młodzowim kùchem… Potrawy wykonamy wspólnie z dziećmi i ich rodzicami.
Warsztaty teatralne „Kolędnicy na Kaszubach” będziemy realizować z najstarszą grupą. Dzieci poznają postaci kolędników. Przyswoją krótkie teksty po kaszubsku pod okiem nauczycieli języka kaszubskiego. Wspólnie z prowadzącymi i rodzicami przygotują stroje i zaprezentują inscenizację na zakończenie projektu. Kolędnicy wystąpią podczas spotkania opłatkowego dla członków Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, a także – jak to kiedyś bywało – wraz z opiekunami odwiedzą domy lokalnej społeczności.
Uroczyste zakończenie projektu odbędzie się 19 grudnia w Przedszkolu w Mostach. Zaprosimy na nie rodziców, mieszkańców, władze samorządowe i członków Zrzeszenia. Dzieci zaprezentują efekty swojej pracy.
Aleksandra Pająk Fot. Oddział ZKP Dębogórze/Kosakowo
