Wybierzmy najważniejsze kaszubskie książki!

 

„Pomerania” organizuje wybór najważniejszych książek literackich w języku kaszubskim, od początków literatury kaszubskiej po dzień dzisiejszy. Prosimy zgłaszać książki napisane przeważająco w języku kaszubskim (ponad połowa objętości publikacji) z utworami w dowolnym gatunku literackim (również tłumaczenia na język kaszubski).

Taki wybór jest dla środowiska kaszubskiego ważny, jak sądzimy, z kilku powodów:

 

1. Przypomni klasyków literatury kaszubskiej (również współczesnych – żyjących) i wartościowe dzieła literackie lub zachęci do ich poznania.

2. Zarekomenduje książki w języku kaszubskim.

3. Pozwoli się dowiedzieć, jak zmieniają się gusta czytelników (wskazówka dla pisarzy, wydawców czy badaczy).

4. Pomoże tworzyć podstawę programową do badań literatury kaszubskiej.

5. Zapewni językoznawcom podstawę do badań najlepszego z języków literatury kaszubskiej (do słowników różnego rodzaju), według reguły, że to, co czytelnicy lubią czytać i do czego wracają, powinno być ich przedmiotem badań.

            Jeżeli chodzi o sam wybór, to zainteresowani powinni głosować na te książki, które ich zdaniem pozostawiły ślad zarówno w środowisku i kulturze kaszubskiej, jak i w ich świadomości.

            W każdym numerze „Pomeranii” wychodzącym w okresie głosowania, czyli od marca do grudnia 2015 roku, osoby znane w środowisku kaszubskim wymienią kilka pozycji książkowych, które dla nich miały szczególne znaczenie. W tym numerze jest to prof. Edward Breza.

Regulamin głosowania

1. Każda zainteresowana osoba może zagłosować TYLKO RAZ na 5 książek literackich wydanych w języku kaszubskim (proza, poezja, dramat, eseje, felietony, zbiory – również bajek, twórczości ludowej, tłumaczeń, także wydań równoległych – w języku kaszubskim i polskim itd.).

2. Osoby głosujące wysyłają swoje propozycje, podpisane imieniem i nazwiskiem, za pośrednictwem poczty elektronicznej, na adres: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. , lub listownie, na adres: ul. Straganiarska 20–23, 80-837 Gdańsk (wypełniając kupon konkursowy wydrukowany w „Pomeranii” lub wypisując tytuły książek na kartce papieru bądź pocztówce) – do 1 października 2015 roku.

3. Zgłoszone książki powinny być poszeregowane od 1. do 5. miejsca.

4. Komisja powołana przez organizatora zbiera dane dostarczone przez czytelników, opracowuje je (odrzuca ewentualne nieważne głosy) i w numerze 1/2016 ogłasza wyniki głosowania na najważniejsze książki literackie w języku kaszubskim.

 

Kupon do głosowania

 

Głosuję na:

1................................................................

2................................................................

3................................................................

4................................................................

5................................................................

 

Imię i nazwisko: …................................................................................................................................

Nasza polonistka Prof. Irena Wesołek

pełna wersja artykułu, którego obszerne fragmenty ukazały się w "Pomeranii" nr 2/2015

Jak nieprzeciętną osobowością, wybitną polonistką jest pani prof. Irena Wesołek, wychowawczyni wielu pokoleń młodzieży – wiedzą to uczniowie, którym dane było mieć z Nią lekcje języka polskiego. Żadna lektura ani opowieść nie przekaże potomnym obrazu nauczyciela tak życzliwego i pełnego dobroci, jakim jest nasza polonistka. W życiu jest niepoprawną optymistką, bo duszę ma jak poeta, otwartą na uroki tego świata. Za wartość naczelną uważa życie godziwe i przyjaźń z całym otoczeniem, środowiskiem swoich kolegów nauczycieli i uczniów. Pani prof. jest niezwykle odporna na odruchy zawiści, szanując cudze poglądy, choć nie zawsze się z nimi zgadzając.

Czytaj więcej: Prof. Irena Wesołek

Pomorski Sejmik Krajoznawczy
„Jeziora w krajobrazie i gospodarce Pomorza"

            Uchwałą nr 514/XXV/12 z dnia 21 grudnia 2012 r. Sejmik Województwa Pomorskiego ustanowił rok 2013 Rokiem Jezior Pomorza. Na zakończenie całorocznych działań władz samorządowych, instytucji i towarzystw oraz organizacji pozarządowych zorganizowany został w dniach 14 – 15 grudnia 2013 r. Pomorski Sejmik Krajoznawczy z cyklu Mijające krajobrazy Polski pod tytułem „Jeziora w krajobrazie i gospodarce Pomorza”. Organizatorami sejmiku były 4 ogólnopolskie towarzystwa: Polskie Towarzystwo Geograficzne, Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze, Liga Ochrony Przyrody i Polskie Towarzystwo Limnologiczne. Bezpośrednim inicjatorem i organizatorem sejmiku było Pomorskie Porozumienie Oddziałów PTTK, reprezentowane przez Pomorskie Kolegium Instruktorów Krajoznawstwa i Pomorską Komisję Fotografii Krajoznawczej PTTK w Gdańsku. Sejmik zorganizowany został z udziałem Katedry Limnologii Instytutu Geografii Uniwersytetu Gdańskiego. Honorowymi patronami sejmiku byli: Mieczysław Struk, Marszałek Województwa Pomorskiego, prof. dr hab. JM Bernard Lammek, Rektor UG i Roman Bargieł, prezes Zarządu Głównego PTTK. Komitetem Organizacyjnym kierowali: Ryszard Józef Wrzosek - przewodniczący, Jacek Barańczuk - wiceprzewodniczący i Alicja Wrzosek - sekretarz Komitetu. Kierownictwo naukowe sprawowała prof. UG dr hab. Elżbieta Bajkiewicz-Grabowska, kierownik Katedry Limnologii Instytutu Geografii UG.

            W pierwszym dniu sejmiku, 14 grudnia 2013 r., odbyła się sesja naukowa na Uniwersytecie Gdańskim, a w drugim dniu, 15 grudnia 2013 r., zorganizowano wycieczkę na Pojezierze Kaszubskie. W sesji naukowej wzięło udział ponad 100 uczestników, reprezentujących UG, władze samorządowe i członkowie 4 towarzystw, które zorganizowały sejmik. Przed oficjalnym powitaniem uczestników sesji zabrał głos R. J. Wrzosek. Wprowadzenie przewodniczącego to krótka historia dot. Organizatorów i organizacji sejmików krajoznawczych.

W dobie aktywności społeczeństwa działa w naszym województwie ponad tysiąc różnych organizacji pozarządowych. Organizatorzy sejmiku to Ogólnopolskie Towarzystwa z długimi rodowodami. Najstarsze z nich to Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze. Korzeniami sięga 1873 r., kiedy powołano Towarzystwo Tatrzańskie, później jako Polskie Towarzystwo Tatrzańskie a w 1906 r. Polskie Towarzystwo Krajoznawcze. Polska była wówczas pod zaborami. Oba towarzystwa połączyły się w 1950 r. jako PTTK. W tym roku PTTK obchodzi 140 rocznicę powstania PTT. Polskie Towarzystwo Geograficzne powołano tuż przed odzyskaniem przez Polskę niepodległości - w 1918, a więc 95 lat temu. Natomiast Liga Ochrony Przyrody powstała w 1928 r., czyli 85 lat temu. Najmłodsze z Towarzystw - Polskie Towarzystwo Limnologiczne, powołano dopiero w 2001 r. w Toruniu. Jednym z celów sejmiku była integracja członów 4 Towarzystw, a także współpraca naukowców, krajoznawców i przyrodników oraz turystów, przewodników turystycznych i pilotów wycieczek. Od ponad 50 lat notujemy bliską współpracę między Polskim Towarzystwem Geograficznym a PTTK i później LOP, obecnie z Polskim Towarzystwem Limnologicznym. Wielu z uczestników sejmiku jest lub było jednocześnie członkami w kilku wymienionych Towarzystwach. Integracja Towarzystw to także wspólne działanie, głównie w zakresie edukacji krajoznawczej, przyrodniczej i ekologicznej, która zapisana jest w statutach w.w. Towarzystw.

R. J. Wrzosek podziękował patronom honorowym m.in. za wsparcie i pomoc w organizacji sejmików. Po raz trzeci spotkano się w tej auli UG i po raz trzeci JM Rektor UG prof. dr hab. Bernard Lammek, Marszałek Województwa Mieczysław Struk i Prezes ZG PTTK, obecnie Roman Bargieł udzielili nam swego wsparcia.

Uczestników obecnej sesji naukowej „Jeziora w krajobrazie i gospodarce Pomorza” powitali wspólnie prof. Elżbieta Bajkiewicz-Grabowska i Ryszard Józef Wrzosek. Pani profesor powitała oficjalnych gości z UG i władz samorządowych, m.in. prof. UG dr hab. Waldemara Surosza, Dziekana Wydziału Oceanografii i Geografii UG i Panią Marzenę Sobczak, Dyrektora Departamentu Środowiska i Rolnictwa Pomorskiego Urzędu Marszałkowskiego w Gdańsku i innych gości. Natomiast przewodniczący sejmiku powitał uczestników z 4 towarzystw, organizatorów sejmiku, m.in. Jerzego Krefta - Prezesa Zarządu Okręgu LOP w Gdańsku, Lecha Zalewskiego – Prezesa Oddziału Regionalnego PTTK w Gdańsku, Edwina Kozłowskiego, Honorowego Członka PTTK oraz innych przewodników turystycznych i instruktorów krajoznawstwa. Oficjalnego otwarcia sesji naukowej dokonał prof. Waldemar Surosz, życząc owocnych obrad. Podziękował on organizatorom sejmiku za przygotowanie bardzo interesującej sesji naukowej o jeziorach Pomorza.

Przed rozpoczęciem sesji odbyła się uroczystość dekoracji odznaczeniami honorowymi działaczy społecznych, głównie LOP. Na wniosek LOP odznaczenia „Za zasługi dla Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej” otrzymali:

- Izabela Niezgoda, nauczycielka V LO w Gdyni,

- Ryszard J. Wrzosek, geograf i geolog, działacz społeczny z Gdyni.

Odznaki wręczyła Pani Marzena Sobczak w towarzystwie Jerzego Krefft.

Złote Odznaki Honorowe LOP „Zasłużony dla Ochrony Przyrody” otrzymały nauczycielki z Gdyni, Grażyna Grabecka i Elżbieta Skowrońska.

Następnie rozpoczęły się obrady, które poprowadziła prof. E. Bajkiewicz-Grabowska wspólnie z R. J. Wrzoskiem. W pierwszej części sesji referaty przedstawili:

- Jeziora jako archiwa zmian środowiska – DAWID WEISBRODT

- Naturalne i antropogeniczne przemiany jezior –MAGDALENA BOROWIAK

- Jeziora kartuskie: przykład degradacji środowiska wodnego i rezerwuar

 zanieczyszczeń (z filmem) – WOJCIECH TYLMAN

- Stan ekologiczny jezior województwa pomorskiego - ELŻBIETA BAJKIEWICZ-

 GRABOWSKA

Na zakończenie pierwszej części sesji przedstawiono film pt. „W toni Raduńskiego”

w reżyserii Katarzyny Sędek i produkcji Andrzeja Mielczarka. Następnie nastąpiła przerwa na kawę i herbatę oraz zwiedzenie wystawy fotograficznej , towarzyszącej sejmikowi.

W czasie przerwy uczestnicy narady obejrzeli wystawę fotograficzną, jaka była pokłosiem Pomorskiego Konkursu Fotograficznego „Jeziora w krajobrazie Pomorza”. Konkurs zorganizowała Pomorska Komisja Fotografii Krajoznawczej PTTK w Gdańsku.

Po przerwie na kawę i herbatę odbyła się druga część sesji naukowej w której wystąpili referenci z następującymi prezentacjami:

- Walory przyrodnicze, zagrożenia i ochrona jezior w parkach krajobrazowych województwa pomorskiego – MARCIN MILLER

- Jeziora i oczka w krajobrazie Nadleśnictwa Wejherowo -TOMASZ WICZANOWSKI

 - W krainie kaszubskich jezior – PAWEŁ RACZYŃSKI

- Podwodny świat kaszubskich jezior – JAROSŁAW SAMSEL

- Film pt. „Nie tylko Leniwe” w reżyserii Katarzyny Sędek

- Jeziora na znakowanych szlakach turystycznych Pomorza –

 RYSZARD JÓZEF WRZOSEK

- Jeziora w strefie Trójmiasta na trasie wędrówek pieszych - ALICJA WRZOSEK

- Stacja Limnologiczna Uniwersytetu Gdańskiego w Borucinie –DARIUSZ BOROWIAK

Po referatach odbyła się ożywiona dyskusja, świadcząca o zainteresowaniach i odpowiedzialności wypowiadających się osób. Szczególną uwagę zwracano na zanieczyszczenia wód wielu jezior pomorskich i presji antropogenicznej. Przyjęto rezolucję dotyczącą poprawy obecnego stanu sanitarnego jezior, która przedstawiona zostanie Marszałkowi Województwa Pomorskiego.

            W drugim dniu sejmiku odbyła się wycieczka autokarowa na Pojezierze Kaszubskie, poprowadzili Alicja i Ryszard Wrzoskowie. Wzięło w niej udział 46 uczestników, głównie z PTTK i LOP. Wycieczka była dedykowana zmarłemu w marcu 2012 r. profesorowi Jerzemu Szukalskiemu, Członkowi Honorowemu PTG i PTTK. Na pierwszym postoju w Chmielnie oprowadzał nas miejscowy przewodnik Stanisław Klimowicz, geograf i nauczyciel z Chmielna. Najpierw zwiedziliśmy Muzeum Ceramiki Necla, gdzie właściciel zaprezentował pokaz pracy na kole garncarskim a potem oprowadził po muzeum. Uczestnicy kupili na pamiątkę miejscowe wyroby ceramiczne i udaliśmy się do miejscowego kościoła parafialnego, a potem na cmentarz. Na grobie profesora Jerzego Szukalskiego i jego żony złożyliśmy wiązanki kwiatów i zapalając znicze. oddaliśmy hołd ich pamięci, Potem drogą kaszubską, wybudowaną w latach 1965 -1967 głównie dla celów turystycznych, pojechaliśmy w kierunku Ostrzyc. Po drodze zatrzymaliśmy się na dwóch punktach widokowych: Złota Góra i Jastrzębia Góra. Miejscem docelowym wycieczki była Stacja Limnologiczna UG w Borucinie. Tutaj po spożyciu gorącego posiłku i wypiciu kawy zapoznaliśmy się z działalnością stacji limnologicznej. Dr Kamil Nowiński, adiunkt Katedry Limnologii UG zapoznał nas z pomiarami i badaniami jezior, a mgr Sławomir Skierka oprowadził po ogródku meteorologicznym stacji i objaśniał zasady pomiarów parametrów pogody. Do Gdańska wróciliśmy po 8 godzinach poznawania centralnej części Pojezierza Kaszubskiego.

            Materiały z odbytego sejmiku będą opublikowane przez Organizatorów i udostępnione szerokiej opinii zainteresowanych instytucji, towarzystw i osób, uczestniczących w sejmiku.

 

Ryszard Józef Wrzosek

Komitet Organizacyjny Sejmiku

Przewodniczący

Joomla Templates - by Joomlage.com