Ukazał się styczniowy numer "Pomeranii"

2. Od redaktora

Małe ojczyzny wzbogacają ojczyznę wielką i wzbogacają też olbrzymią symfonię świata. Byliby­śmy w nim zagubieni, gdyby nie ten klucz, który za­bieramy z domu.

Tak mówił w 1989 r. ks. Janusz Stanisław Pasierb, którego Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie ogłosiło patronem roku 2013. Człowiek świetnie znający różne kraje, ich kulturę, zabytki, literaturę nigdy nie zapominał o tym, że bez pomorskich korzeni nie byłby sobą. Apelował, aby to, co pomorskie i kaszubskie, widzieć w kontekście ogólnoeuropejskim. Warto w tym roku przypominać so­bie jego słowa. W „Pomeranii” na pewno w najbliższych numerach Pa­sierbowej myśli nie zabraknie.

Dla naszego pisma ten rok będzie wyjątkowy. Mija 50 lat od czasu, kiedy ukazał się pierwszy numer „Biuletynu Zrzeszenia Kaszubskiego”, którego „Pomerania” jest kontynuatorką. Przez ten czas na naszych ła­mach pojawiło się wielu dziennikarzy, uczonych, literatów. Byli wśród nich m.in. Lech Bądkowski, Józef Borzyszkowski, Tadeusz Bolduan, Edward Breza, Bolesław Fac, Stanisław Janke, Wojciech Kiedrowski, Ja­nusz Kowalski, Anna Łajming, Kazimierz Ostrowski, Maria Pająkowska, Wiktor Pepliński, Stanisław Pestka, Jan Piepka, Hanna Popowska-Tabor­ska, Edmund Puzdrowski, Edmund Szczesiak, Jerzy Treder, Jan Trep­czyk, Izabella Trojanowska i wielu innych.

O tym, jak zamierzamy obchodzić tę rocznicę, szerzej piszemy na stronie 8, natomiast pierwszą widoczną – jubileuszową – zmianą, którą dostrzeżecie Państwo po otwarciu pisma, są kolorowe strony. Na razie jest ich zaledwie szesnaście, ale wierzymy, że z czasem ich przybędzie.

Pierwszym prezentem z okazji zbliżającego się jubileuszu było dla nas zwiększone zainteresowanie z Państwa strony. Grudniowy numer rozszedł się jak ciepłe bułeczki. Z całego nakładu zostało w redakcji tylko 50 egzemplarzy na potrzeby naszego archiwum. W porównaniu z grudniem ubiegłego roku liczba naszych Czytelników zwiększyła się o ok. 50%. Dziękujemy!

Dariusz Majkowski

Czytaj więcej: Styczniowy numer "Pomeranii"

Audiobook „Ò panu Czôrlińsczim"

Rôczimë do pòstãpnégò kaszëbsczégò aùdiobooka. Tomôsz Fópka przërëchtowôł dokôz H. Derdowsczégò „Ò panu Czôrlińsczim, co do Pùcka pò sécë jachôł”.

Z Gòdama parłãczi sã wiele kaszëbsczich zwëków, niechtërne z nich są ùtrzëmòwóné do dzys, jiné są ju blós zapisã żëcô naszich przodków. Baro bògatô w zwëczi je wilëjô Bòżégò Narodzeniô. 

Òb czas wilijnégò wieczoru òsoblëwą òpiekã sprawùje sã nad zwierzãtama, chtërne dostôwają lepszé jak na co dzéń jestkù, a w pôłniowim dzélu Kaszub bëdło dostôwało téż òkrëszënë wilijnégò chleba, wszëtkò to zgódno z pòwiedzenim chòwa mùszi dostac swòją Gwiôzdkã. Pòmieszczenia, w chtërnëch mieszkają zwierzãta, są tegò dnia òsoblëwie dbało czëszczoné. Skądka taczi zwëk? Stara ò zwierzãta bierze sã z chrzescyjańsczi tradicji, pòdług jaczi te stwòrzenia bëłë swiôdkama ùrodzeniégò Zbawicela i jakno pierszé Gò tczëłë. Tak jak w òglowòpòlsczi tradicji, na Kaszëbach òpòwiôdô sã ò zwierzãtach gôdającëch w Wilëjã lëdzczim głosã i ò tim, że człowiek, chtëren to ùczëje, wnet pòtemù ùmrze.

Przez całi dzéń lëdze mielë starã ò wstrzimiwanié sã òd jedzeniégò. Wilijnô wieczerza, pòdôwónô pò zôpadze słuńca, bëła téż pòstnô i dosc biédnô. Znakã do ji zaczãcégò je pòjawienié sã pierszi gwiôzdë na niebie. Nôpierwi kôrmioné bëłë dodomòwé zwiérzãta. Gbùr sprôwdzôł, czë dobrze òstało napôloné w piéckù, bò doch w nocë mô sã narodzëc Dzecuszkò Jezës, tej je mùsz zadbac ò to, żebë nie miarzło. Pò skùńczenim tëch dzejaniów wiérny sôdelë do wilijnégò stołu. W zestôwk wieczerzë wchôdałë przede wszëtczim groch, szabelbón, mak, bùlwë, kapùsta, sëszoné grzëbë i brzôd. Jedzoné bëłë klusczi z tartim makã i brzadowim sëszã, a téż kapùsta z grzëbama. Na całëch Kaszëbach tegò dnia jedzoné bëłë sledze, a w nadmòrsczim dzélu abò w òkòlim jezór téż wiele jinych zortów rëbów szëkòwónëch na rozmajité spòsobë. Na Nordze wilijnym smaczkã béł gòtowóny wãgòrz z klóskama i krëszkama abò solony wãgòrz z pùlkama. Kaszëbsczé gòspòdinie przërëchtowiwałë wilijną wieczerzã skłôdającą sã z sédem, dzewiãc abò dwanôsce jôdów.

Czytaj więcej: Gòdowé zwëczi

Ukazał się grudniowy numer "Pomeranii" z dodatkiem "Stegna"

II Gòdowé żëczbë
III Reklama – Radio Gdańsk, prenumerata Pomeranii, Telewizja TTM
IV Reklama - Energa

2. Od redaktora

Znany pomorski artysta Marian Kołodziej, mówiąc o jednej ze swych monograficznych wystaw „Zdarzyło mi się w Gdańsku”, dodawał „koło Kartuz”. Znaczenia Gdańska dla Pomorza nikt chyba nie zamierza negować, ale w tym roku warto zwrócić szczególną uwagę także na miasto w samym sercu Kaszub. Kończą się tam właśnie obchody sześćset trzydziestej rocznicy ufundowania klasztoru braciom z praskiego domu zakonnego kartuzów, co dało początek dzisiejszemu miastu. Niektórzy mówią, że Kartuzy są „w cieniu kolegiaty”, ale trzeba przyznać, że nawet gdyby tak było, to po ostatnich pracach w tej świątyni i wokół niej jest to cień wyjątkowo piękny i dostojny.
Swoją rocznicę powstania – bardziej okrągłą, bo osiemsetną – świętuje też w tym roku Żukowo, nekropolia księżnych kaszubsko-pomorskich. Józef Belgrau na łamach „Pomeranii” przypomina początki Żukowa, które podobnie jak Kartuzy swój rozkwit zawdzięcza zakonowi.
Obie te miejscowości przez wieki wywierały ogromny wpływ zarówno na duchowe, jak i kulturalne oraz gospodarcze życie sporej części Pomorza. Czy tak jest i dzisiaj? Działaniom podejmowanym przez kartuskie instytucje upowszechniania i tworzenia kultury przyjrzymy się w tym numerze, a do „stolëcë kaszëbsczégò wësziwkù” wrócimy w styczniu.
A jako że to ostatni numer naszego miesięcznika w tym roku (Roku Młodokaszubów), chcemy gorąco podziękować naszym Czytelnikom za to, że byli z nami i nie tylko czytali to, co publikujemy, ale i pisali do nas, telefonowali z pochwałami i uwagami – na każdym kroku dawali znać, że traktują „Pomeranię” jako swoje pismo, na którym im zależy. Jesteśmy Państwu za to bardzo wdzięczni. Mamy nadzieję, że w nowym 2013 roku – jubileuszowym dla naszego pisma, które będzie świętować 50-lecie – ta współpraca, czyli współtworzenie „Pomeranii” będzie trwać i się rozwijać.
Dariusz Majkowski

 

Czytaj więcej: Grudniowy numer "Pomeranii"

Joomla Templates - by Joomlage.com