Rozmiar czcionki:

Kaszëbskô bazylika nad Missisipi

9 rujana winońsczi kòscół sw. Stanisława Kòstczi òficjalno òstôł dwigniony do miona bazyliczi mniészi. Specjalną mszã swiãtą òdprawilë biskùpi John Quinn, Bernard Harrington i Thomas Hargesheimer. Dlô miéstnëch Kaszëbów (w miesce żëje jich pôrã tësąców i są drżéniã tamti Pòlonie) to béł baro wôżny dzéń. Kò parafiô sw. Stanisława założëlë jich przódkòwie w 1871 r. Në na zôczątkù pòstawilë le małi kòscółk (1873 r.), jaczi pò 10 latach pòwiãkszëlë, bò do miasta dowcygało wiãcy a wiãcy Pòlôchów. Chùtkò i ten béł za małi. Tak tej w 1893 r. probòszcz Antón Klawiter zabédowôł pòdzelenié parafie abò bùdacjã nowégò, wiôldżégò kòscoła. Winończicë webrelë to drëdżé.

Dzysôdniowô swiãtnicã starą parafianów wëswiãcëlë w 1895 r. Nôpierwi równak rozjãlë stôri kòscół, a msze swiãté ksãża zaczãlë òdprawiac w kòscele sw. Jana, jaczi słëchôł czesczim imigrantóm. Pózni, żebë òbszczãdzëc dëtka, jaczi mùszelë płacëc za tã pachtã, przënieslë òdprawianié do parafialny szkòłë sw. Stanisława, gdze téż pòstawilë małą drzewnianą zwónnicã. W séwnikù 1894 r. pòdpiselë ùmòwã na bùdowanié z firmą Wsilewski&Hall Construction z Minneapolis (stolëca Minnesotë). Nowi sw. Stanisłôw miôł szlachòwac za jednym òd kòscołów w Chicago. Robòtë rëgnãłë w rujanie. Zaczãlë òd wmùrowaniô srąbnégò kama, w jaczi òkróm gazétów, w jaczich pisalë ò bùdacji, włożëlë złoté i strzébné dëtczi, a téż pòłdolarowkã i dwa pòlsczé grosze 150 lat stôré.

Robòtë szłë w szëk, kò zdarzało sã téż nieszczescé. W lëstopadnikù z wiżawë spôdł Francëszk Lacek. Tak so pòtrzôskôł czaszkã, że pò pôrã dniach ùmarł. Në, kùńc kùńców wësokô na wiãcy jak 52 m swiãtnica wëapartniła sã na winońsczim widnikù, i jesz dzysô je jã widzec z daleka.

Tec sw. Stanisłôw to nié leno bùdink. To pòspólnota, chtërna mô starã ò wiarã i swòje pòlskò-kaszëbsczé kòrzenie. Stądka wëszło wiele ksãżi i zôkònnëch sostrów. Òd zôczãtkù pòdskacała pòlskò-kaszëbską swiãdã w pôłniowi Minnesoce.

Jednym òd parafianów béł doch sóm Herónim Derdowsczi, ù nas znóny òsòblëwie z leżnoscë Ò Panu Czôrlińsczim, a nad Mississippi jakno przédny redaktór gazétë „Wiarus”. Z parafie pòchòdzy téż ks. Paùl Bréza, załóżca Polish Museum, człowiek, jaczi zwënégòwôł pòdpisanié drëszny ùmowë Bëtowò – Winona.

P.D.

Joomla Templates - by Joomlage.com